Świadectwo broni: czym jest, komu się je wydaje i jak różni się od pozwolenia

Świadectwo broni to pojęcie, które łatwo pomylić z pozwoleniem na broń, choć dotyczy zupełnie innej sytuacji. W skrócie: świadectwo broni to pozwolenie na broń „na okaziciela", wydawane podmiotom (firmom, instytucjom, organizacjom), a nie osobie fizycznej na jej własny użytek. Wydaje je komendant wojewódzki Policji. W tym wpisie tłumaczymy, czym dokładnie jest świadectwo broni, komu może zostać wydane i jak łączy się z dopuszczeniem do posiadania broni.

Czym jest świadectwo broni

Ustawa o broni i amunicji posługuje się pojęciem „pozwolenie na broń na okaziciela", zwane dalej „świadectwem broni" (art. 9 ust. 8). To dokument, który uprawnia podmiot, a nie konkretną osobę z imienia i nazwiska, do dysponowania bronią w związku z prowadzoną działalnością. W praktyce mówi się o nim także jako o pozwoleniu „obiektowym".

Kluczowa różnica względem klasycznego pozwolenia sprowadza się do tego, kto jest adresatem:

• pozwolenie na broń jest imienne: dostaje je osoba fizyczna na wskazany cel (np. łowiecki, sportowy, ochrona osobista),
• świadectwo broni dostaje podmiot (przedsiębiorca, instytucja, organizacja), a bronią posługują się później upoważnieni pracownicy w ramach obowiązków służbowych.

Komu może być wydane świadectwo broni

Katalog podmiotów uprawnionych określa art. 29 ust. 1 ustawy o broni i amunicji. Świadectwo broni może być wydane:

1. przedsiębiorcom i jednostkom organizacyjnym, którzy na podstawie odrębnych przepisów powołali wewnętrzne służby ochrony, jeżeli broń jest niezbędna do wykonywania przez te służby zadań wynikających z planu ochrony;
2. przedsiębiorcom, którzy uzyskali koncesje na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług ochrony osób i mienia, jeżeli broń jest im niezbędna w zakresie i formach określonych w koncesji;
3. podmiotom prowadzącym strzelnicę;
4. szkołom, organizacjom sportowym i łowieckim, stowarzyszeniom obronnym w celu szkolenia i realizacji ćwiczeń strzeleckich lub innym placówkom oświatowym oraz organizatorom kursów, kształcącym w zawodzie pracownika ochrony;
5. podmiotom wykonującym zadania związane z realizacją filmów i innych przedsięwzięć artystycznych;
6. urzędom, instytucjom, zakładom, przedsiębiorcom i innym podmiotom, których pracownikom broń jest niezbędna do ochrony osobistej w związku z wykonywaniem przez nich obowiązków pracowniczych związanych ze szczególnym narażeniem na zamach przeciwko życiu lub zdrowiu;
7. podmiotom, którym broń jest niezbędna w celach wzywania pomocy, ratowniczych, poszukiwawczych oraz sygnalizowania rozpoczęcia konkurencji w zawodach sportowych;
8. zarządcom lub dzierżawcom obwodów łowieckich w celu wykonania odstrzału sanitarnego z nakazu wydanego na podstawie przepisów o zdrowiu zwierząt.

Wspólny mianownik całego katalogu jest taki, że broń musi być niezbędna do realizacji zadań danego podmiotu, od ochrony osób i mienia, przez prowadzenie strzelnicy i szkolenia, po odstrzał sanitarny.

Po uzyskaniu świadectwa broni podmiot może nabywać broń i amunicję (na zasadach z art. 12 ust. 2 i art. 14 ustawy) albo wynajmować broń od Policji lub Sił Zbrojnych RP (art. 29 ust. 3).

Kto wydaje świadectwo broni

Świadectwo broni wydaje komendant wojewódzki Policji właściwy ze względu na siedzibę zainteresowanego podmiotu (lub miejsce stałego pobytu zainteresowanej osoby). Wynika to wprost z art. 9 ust. 8 ustawy, ten sam organ wydaje również legitymację osoby dopuszczonej do posiadania broni.

Zarejestrowanie broni objętej świadectwem potwierdza się w samym świadectwie broni (art. 13 ust. 4), a nabycie amunicji może następować na podstawie świadectwa broni i pisemnego zamówienia podmiotu uprawnionego (art. 14).

Świadectwo broni a dopuszczenie do posiadania broni

To najważniejsze powiązanie w całym temacie. Świadectwo broni ma podmiot, ale fizycznie broń trzyma i używa jej człowiek, pracownik. Żeby mógł to robić legalnie, potrzebuje odrębnego uprawnienia, czyli dopuszczenia do posiadania broni.

Zgodnie z art. 30 ustawy osoby fizyczne mogą posługiwać się bronią podmiotów wskazanych w art. 29 ust. 1 przy wykonywaniu ich zadań, po łącznym spełnieniu warunków:

• uzyskaniu dopuszczenia do posiadania broni (z zachowaniem zasad m.in. z art. 15 i art. 16 ustawy, a więc badań i egzaminu, o ile przepisy go wymagają),
• zatrudnieniu przez dany podmiot (są wyjątki, np. dla sportowców z licencją zawodnika oraz dla członków Polskiego Związku Łowieckiego przy odstrzale sanitarnym).

Dopuszczenie do posiadania broni następuje w drodze decyzji administracyjnej wydawanej przez właściwy organ Policji, a legalność posiadania broni przez taką osobę potwierdza się w legitymacji osoby dopuszczonej do posiadania broni (art. 30 ust. 2 i 4).

W praktyce układ wygląda więc tak: podmiot ma świadectwo broni → pracownik ma dopuszczenie i legitymację osoby dopuszczonej → dopiero razem pozwalają legalnie posługiwać się bronią tego podmiotu.

Świadectwo broni a pozwolenie na broń: najważniejsze różnice

Cecha	Pozwolenie na broń	Świadectwo broni
Adresat	osoba fizyczna (imiennie)	podmiot: firma, instytucja, organizacja
Podstawa	art. 9-10 ustawy	art. 9 ust. 8 i art. 29 ustawy
Charakter	uprawnienie „na siebie"	pozwolenie „na okaziciela" (obiektowe)
Kto używa broni	posiadacz pozwolenia	pracownik z dopuszczeniem, zatrudniony przez podmiot
Dokument potwierdzający	legitymacja posiadacza broni	świadectwo broni + legitymacja osoby dopuszczonej (dla pracownika)
Organ wydający	komendant wojewódzki Policji	komendant wojewódzki Policji

Warto też pamiętać, że przy świadectwie broni ustawa osobno reguluje broń szczególnie niebezpieczną (art. 29 ust. 2), może ona zostać objęta świadectwem tylko w wąskim, wskazanym w ustawie zakresie i tylko dla określonych podmiotów (np. z wewnętrznymi służbami ochrony lub z koncesją na ochronę). To wyjątek od ogólnej zasady, że na broń szczególnie niebezpieczną pozwolenia się nie wydaje.

Gdzie to sprawdzić na egzaminie

Rozróżnienie „pozwolenie, świadectwo, dopuszczenie" to klasyczny obszar pytań z części prawnej egzaminu. Najłatwiej utrwalić je na konkretnych pytaniach: przećwicz je w trybie nauki z wyjaśnieniami i podstawą prawną, przejrzyj bazę pytań, a gotowość sprawdź na egzaminie próbnym. Jeśli dopiero zaczynasz, zajrzyj też do wpisu „Pozwolenie na broń: warunki, które musisz spełnić" oraz do poradnika jak uzyskać pozwolenie na broń.

Podstawa prawna

• Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity, ISAP): art. 9 ust. 8 (definicja świadectwa broni jako pozwolenia na okaziciela), art. 29 (katalog podmiotów, którym może być wydane świadectwo, oraz nabywanie/wynajem broni), art. 30 (dopuszczenie do posiadania broni i legitymacja osoby dopuszczonej).
• Pozwolenie na broń na okaziciela (świadectwo broni) (biznes.gov.pl): opis procedury, wymagań i przebiegu sprawy przed komendantem wojewódzkim Policji.
• Serwis Policji: oficjalne informacje o pozwoleniach na broń, świadectwach broni i dopuszczeniach.

Materiał ma charakter pomocniczy i edukacyjny oraz nie zastępuje przepisów. Aktualny stan prawny, wymagane dokumenty i tryb postępowania zawsze potwierdzaj w obowiązujących przepisach oraz we właściwej komendzie wojewódzkiej Policji.

Najczęstsze pytania

Komu może być wydane świadectwo broni? Świadectwo broni może być wydane podmiotom wymienionym w art. 29 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, m.in. przedsiębiorcom z wewnętrznymi służbami ochrony, firmom z koncesją na ochronę osób i mienia, podmiotom prowadzącym strzelnicę, szkołom oraz organizacjom sportowym i łowieckim, a także zarządcom lub dzierżawcom obwodów łowieckich do odstrzału sanitarnego. Zawsze warunkiem jest, że broń jest niezbędna do zadań danego podmiotu.

Czy osoba fizyczna może dostać świadectwo broni? Co do zasady nie. Osoba fizyczna na własny użytek uzyskuje imienne pozwolenie na broń, a nie świadectwo. Świadectwo broni to pozwolenie „na okaziciela" adresowane do podmiotu. Pracownik korzysta z broni takiego podmiotu na podstawie dopuszczenia do posiadania broni.

Czym różni się świadectwo broni od pozwolenia na broń? Pozwolenie na broń jest imienne i dotyczy konkretnej osoby, a świadectwo broni jest wydawane podmiotowi (firmie, instytucji, organizacji). Przy świadectwie bronią posługują się upoważnieni pracownicy, którzy mają dopuszczenie do posiadania broni i są przez ten podmiot zatrudnieni.

Kto wydaje świadectwo broni? Świadectwo broni wydaje komendant wojewódzki Policji właściwy ze względu na siedzibę podmiotu (lub miejsce stałego pobytu zainteresowanej osoby).

Czy do posługiwania się bronią na świadectwo potrzebne jest dopuszczenie? Tak. Sam fakt, że podmiot ma świadectwo broni, nie wystarczy. Pracownik musi dodatkowo uzyskać dopuszczenie do posiadania broni i, co do zasady, być zatrudniony przez ten podmiot (od wymogu zatrudnienia ustawa przewiduje wyjątki).