Broń i amunicja szczególnie niebezpieczna: co obejmuje ustawa o broni i amunicji

Pojęcie broni szczególnie niebezpiecznej wraca regularnie na egzaminie na pozwolenie na broń, bo dotyka samego sedna reglamentacji: to broń, na którą pozwolenia po prostu się nie wydaje. Ustawa o broni i amunicji zamyka jej katalog w art. 10 ust. 5, a obok, w ust. 6, definiuje amunicję szczególnie niebezpieczną, której posiadanie jest w ogóle zabronione. Oba katalogi są zamknięte i wyliczone wprost w przepisie, dlatego warto znać je z brzmienia, a nie ze skrótowych parafraz. Poniżej przepisujemy je wiernie i wyjaśniamy, co z nich wynika w praktyce.

Co oznacza „szczególnie niebezpieczna"

Ustawodawca wyodrębnił kategorię broni i amunicji, które są na tyle groźne lub trudne do kontroli, że nie mieszczą się w zwykłym trybie reglamentacji. Skutki prawne obu pojęć są jednak różne i nie należy ich mylić:

• broń szczególnie niebezpieczna: na broń w tej postaci pozwolenia nie można wydać (z zastrzeżeniem wyjątku dla świadectwa broni, o czym niżej);
• amunicja szczególnie niebezpieczna: jej posiadanie jest zabronione, niezależnie od tego, czy dana osoba ma pozwolenie na broń.

To rozróżnienie bywa punktowane w pytaniach: przy broni mowa o odmowie pozwolenia, przy amunicji o zakazie posiadania.

Broń szczególnie niebezpieczna: katalog z art. 10 ust. 5

Zgodnie z ustawą pozwolenie na broń nie może być wydane, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 2, na broń szczególnie niebezpieczną w postaci:

1. samoczynnej broni palnej, zdolnej do rażenia celów na odległość;
2. broni palnej wytworzonej lub przerobionej w sposób pozwalający na zatajenie jej przeznaczenia, a także broni imitującej inne przedmioty;
3. broni palnej wyposażonej w tłumik huku lub przystosowanej do strzelania z użyciem tłumika huku, z wyłączeniem pozwolenia na broń do celów łowieckich;
4. broni palnej, której nie można wykryć przy pomocy urządzeń przeznaczonych do kontroli osób i bagażu.

Kilka rzeczy, na które warto zwrócić uwagę przy tym katalogu:

• Broń samoczynna to broń strzelająca seriami (jeden cykl przeładowania i strzału po naciśnięciu spustu następuje samoczynnie), w odróżnieniu od broni samopowtarzalnej, która po każdym strzale wymaga ponownego naciśnięcia spustu.
• Punkt 2 obejmuje broń maskowaną: przerobioną tak, by ukryć jej przeznaczenie, oraz broń imitującą inne przedmioty (np. udającą przedmiot codziennego użytku).
• Przy tłumiku huku ustawa przewiduje wyjątek: zakaz nie dotyczy pozwolenia na broń do celów łowieckich. Dodatkowo broń z tłumikiem, posiadana na podstawie pozwolenia do celów łowieckich, może być używana wyłącznie do wykonywania odstrzału sanitarnego z nakazu wydanego na podstawie przepisów o zdrowiu zwierząt (art. 10 ust. 5a).

Amunicja szczególnie niebezpieczna: katalog z art. 10 ust. 6

Ustawa stanowi, że zabronione jest posiadanie amunicji szczególnie niebezpiecznej w postaci:

1. amunicji z pociskami wypełnionymi materiałami wybuchowymi, zapalającymi albo innymi substancjami, których działanie zagraża życiu lub zdrowiu oraz pocisków do takiej amunicji;
2. amunicji z pociskami pełnopłaszczowymi zawierającymi rdzeń wykonany z materiału twardszego niż stop ołowiu;
3. amunicji z pociskami podkalibrowymi, z płaszczem lub elementem wiodącym wykonanym z tworzyw sztucznych, z wyłączeniem amunicji przeznaczonej do strzelania z broni gładkolufowej;
4. amunicji wytworzonej niefabrycznie, w tym także takiej, do której wytworzenia wykorzystywane są fabrycznie nowe elementy amunicji, z wyłączeniem amunicji wytwarzanej na własny użytek przez osoby posiadające pozwolenie na broń myśliwską, sportową lub kolekcjonerską.

Zwróć uwagę na dwa wyłączenia wpisane wprost w przepis, bo to one najczęściej rozstrzygają pytania egzaminacyjne:

• pociski podkalibrowe z tworzyw sztucznych są zakazane z wyjątkiem amunicji do broni gładkolufowej;
• amunicja wytworzona niefabrycznie jest zakazana z wyjątkiem amunicji wytwarzanej na własny użytek przez osoby z pozwoleniem na broń myśliwską, sportową lub kolekcjonerską (to podstawa legalnego samodzielnego elaborowania amunicji przez uprawnionych).

Dlaczego na taką broń nie dostaniesz pozwolenia

Przy broni szczególnie niebezpiecznej ustawa posługuje się kategorycznym zwrotem: pozwolenie „nie może być wydane". Nie jest to więc kwestia uznania organu ani „ważnej przyczyny", to bezwzględna przeszkoda. Zastrzeżenie art. 29 ust. 2 dotyczy natomiast świadectwa broni, które w określonych przypadkach może być wydane wybranym podmiotom (a nie osobom fizycznym na zwykłe pozwolenie). Szczegółowe przesłanki i zakres tego wyjątku warto potwierdzać bezpośrednio w ustawie oraz u właściwego organu Policji.

Przy amunicji szczególnie niebezpiecznej konstrukcja jest jeszcze prostsza: samo jej posiadanie jest zabronione, poza wyraźnie wskazanymi w ustawie wyłączeniami.

Częste nieporozumienia

• „Tłumik jest zawsze zakazany": nieściśle. Zakazana jest broń palna wyposażona w tłumik huku lub do niego przystosowana, przy czym ustawa wyłącza z tego pozwolenie do celów łowieckich. Chodzi więc o broń z tłumikiem, a nie o sam tłumik w oderwaniu, i z ustawowym wyjątkiem.
• „Amunicji nie wolno robić samemu": co do zasady niefabryczna amunicja jest zakazana, ale ustawa wyłącza wytwarzanie na własny użytek przez osoby z pozwoleniem myśliwskim, sportowym lub kolekcjonerskim.
• Broń samoczynna a samopowtarzalna: to nie to samo. Do katalogu szczególnie niebezpiecznych trafia broń samoczynna (seryjna), a nie każda broń półautomatyczna.

Co to znaczy na egzaminie

Ten temat najlepiej opanować przez powtarzanie, bo pytania grają na wyłączeniach (łowiectwo, broń gładkolufowa, amunicja na własny użytek) i na różnicy między odmową pozwolenia a zakazem posiadania. Konkretnie:

• Przerób pytania z tego zakresu w bazie pytań z wyjaśnieniami, tak aby przy każdej odpowiedzi wiedzieć, dlaczego dana pozycja należy (albo nie należy) do katalogu.
• Utrwalaj trudniejsze zagadnienia w trybie nauki.
• Sprawdź się na czas w egzaminie próbnym, aż stabilnie osiągasz wynik powyżej progu.

Jeśli dopiero orientujesz się w procedurze, zajrzyj też do wpisów o warunkach uzyskania pozwolenia na broń oraz o tym, jak wygląda egzamin teoretyczny (WPA). Całą procedurę krok po kroku opisujemy na stronie pozwolenia na broń.

Podstawa prawna

• Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity, ISAP): art. 10 ust. 5 definiuje broń szczególnie niebezpieczną, ust. 6 amunicję szczególnie niebezpieczną, a art. 29 ust. 2 dotyczy świadectwa broni na taką broń dla podmiotów.
• Pozwolenia na broń palną dla osób fizycznych (Policja, Wydział Postępowań Administracyjnych): tryb składania wniosku i przebieg postępowania.
• Serwis Policji: oficjalne informacje o procedurach przed komendantem wojewódzkim Policji.

Materiał ma charakter pomocniczy i nie zastępuje przepisów. Katalogi broni i amunicji szczególnie niebezpiecznej oraz ich skutki prawne zawsze potwierdzaj w aktualnym brzmieniu ustawy o broni i amunicji, a w razie wątpliwości u właściwej komendy wojewódzkiej Policji.

Najczęstsze pytania

Czym jest broń szczególnie niebezpieczna? To określona w art. 10 ust. 5 ustawy o broni i amunicji kategoria broni, na którą pozwolenia nie można wydać: broń samoczynna zdolna do rażenia celów na odległość, broń przerobiona tak, by zataić jej przeznaczenie, lub imitująca inne przedmioty, broń z tłumikiem huku lub do niego przystosowana (poza pozwoleniem do celów łowieckich) oraz broń niewykrywalna przy kontroli osób i bagażu.

Czy na broń szczególnie niebezpieczną można dostać pozwolenie? Co do zasady nie. Ustawa stanowi, że pozwolenia na taką broń nie można wydać. Wyjątek dotyczy świadectwa broni dla określonych podmiotów (art. 29 ust. 2), a nie zwykłego pozwolenia dla osoby fizycznej. Szczegóły warto potwierdzić w ustawie i u organu Policji.

Czy tłumik oznacza, że broń jest szczególnie niebezpieczna? Katalog obejmuje broń palną wyposażoną w tłumik huku lub przystosowaną do strzelania z jego użyciem, z wyłączeniem pozwolenia na broń do celów łowieckich. Chodzi więc o broń z tłumikiem, z ustawowym wyjątkiem dla łowiectwa, a nie o bezwzględny zakaz w każdej sytuacji.

Jaka amunicja jest szczególnie niebezpieczna? Art. 10 ust. 6 wylicza m.in. amunicję z pociskami wybuchowymi lub zapalającymi, pociski pełnopłaszczowe z rdzeniem twardszym niż stop ołowiu, pociski podkalibrowe z tworzyw sztucznych (poza amunicją do broni gładkolufowej) oraz amunicję wytworzoną niefabrycznie (poza wytwarzaniem na własny użytek przez osoby z pozwoleniem myśliwskim, sportowym lub kolekcjonerskim). Jej posiadanie jest zabronione.

Czy mogę samodzielnie elaborować amunicję? Niefabryczna amunicja jest co do zasady zakazana, ale ustawa wyłącza wytwarzanie na własny użytek przez osoby posiadające pozwolenie na broń myśliwską, sportową lub kolekcjonerską. Zakres tego uprawnienia warto potwierdzić w aktualnym brzmieniu przepisów.